Kuşlar Küstü Anadolu’ya

Harita

Bozkırın ortasından, çoktan hasadı bitmiş ekin tarlalarının arasında uzayıp giden yoldan ilerliyoruz kuşluk vakti. Bu kurak Ekim ayında bizi neyin beklediğini bilmiyoruz. Fakat süregelen kuraklık, sapsarı uçsuz bucaksız ova ve serin sonbahar sabahı bana Düden (Kulu) Gölünde göçmen kuşları göremeyeceğimiz hissini veriyor.

İstatistikler hiç iç açıcı değil. Türkiye’de son 40 yılda 2,5 milyon hektarlık sulak alanın yarıdan fazlası yok oldu. Kuraklıktan en çok etkilenen bölgelerden birinin ortasından gidiyoruz. 1992 yılında sit alanı ilan edilen 150 hektarlık Tersakan Gölü, tıpkı Düden’de olduğu gibi flamingo, kılıçgaga, sakarca, martı ve su kuşuna ev sahipliği yapmış. Son iki yıldır gelen giden yok. Aynı durum Kırkışla’nın sağında kalan Bolluk Gölü için de geçerli. 1150 hektarlık bu tuzlada barınan kaşıkçı, kılıçgaga, Akdeniz martısı, gülen sumru, cılıbıt, ince gagalı martı, karabaş martı, suna, uzunbacak, kızılbacak ve flamingoya hiç rastlanmıyor. Bir kaç yıl öncesine kadar 400 hektara kadar düşen 830 hektarlık Samsam Gölü bu yaz kurudu. Ereğli, Eşmekaya ve Hotamış sazlıkları yıllar önce yok olup gitti. Göçmen kuşların temelli gidişi, bereketsizliğin başlaması demek. Neyse ki kuş türlerinden kimileri ilkbahar yağışlarıyla yurtlarına geri dönüyorlar.

Hirfanlı

Tersakan Gölüne uğramadan Kulu’ya ulaşıyoruz. Oradan 5 km. uzaklıktaki Düden Gölüne. Birkaç koyun sürüsü ile tozlu yolun kenarındaki mezarın üstüne tünemiş sonradan kartal olabileceğinde hemfikir olduğumuz iri bir kuş dışında canlı belirtisi yok. Düden Gölünde tam bir hayal kırıklığı yaşıyoruz. Aracın sesinden ürken kuş sürüleri çoktan havalanmış olmalılardı oysa. Macar ördeği, paspas pakta, yaz ördeği, dikkuyruk, büyük cılıbıt, toy kuşu ve flamingo görmeliydik. Tuzlanın iç kısmına doğru yürüdükçe cıvıklaşıyor tuzcul bataklık. Havzanın son sulak alanı 200 hektarlık Küçük Göl tükenmiş. Uzaktan havalanan kuş sürüsüne rağmen, keyfimizi kaçıran ortamda daha fazla durmak istemiyor, ayrılıyoruz. Fotoğrafçılar için uzunca bir yol gidip de, böylesi bir manzarayla karşılaşmak gerçekten sıkıcı bir durum.

Öğleye yakın Tuz Gölündeyiz. Yer yer su birikintisi arıyor gözüm. Ayağımızı ıslatacak kadar su bile yok nerdeyse. Hiç değilse, gün batımında burada olmalıyız. Birkaç kare fotoğraf çekip E-90’dan Hirfanlı Barajına ayrılan yola düşüyoruz. Üç-beş balıkçı teknesi, ağlarının başında birkaç balıkçı görebiliriz belki. İki yıl önce baraj gölü kıyısında bir alabalık tesisinde uzunca mola vermiştik. Tesisin levhasını görünce o tarafa çeviriyoruz aracın yönünü. Kısa olduğunu zannettiğim yol uzun sürüyor. Kıyıdaki tesislerde sonbahar hazırlıkları başlamış. Ağaçlar sararıp solmuş. Kıyıda, içi ağ dolu bir kayığın etrafında üç fotoğrafçı dolanıp duruyoruz. Etrafta kimseler yok.

Dönüş yolunda Peçenek Barajına giden yol ayrımında tereddüde düşüyoruz. Yanlış yolu tercih ettiğimizi Karandere Köylü Çoban İsrafil’den öğreniyoruz sonra. Gölgede sürüyü takip eden İsrafil, bizi görünce yanımıza geliyor. Hemen bir ocak çatıp altını ateşliyor ve yamulmuş isli çaydanlığı üstüne iliştiriyor. Adının anlamını bilip bilmediğini soruyorum ona. “Melek o. Adımı bir öğretmen koymuş benim” diyor. Çoban sohbetin bitmesini istemiyor gibi. İsrafil, aklına gelenleri anlatıyor. Ahmet Seven, Harun Bilgen ve Mehmet Uçan’la birlikte bir süre dinleniyoruz burada. Şereflikoçhisar’daki yemeğin ardından, ikindi sonrası Tuz Gölü’ne, ilçeye yakın Kaldırımtuzla’ya gidiyor ve işletmenin yetkilisinden izin alıp içeri giriyoruz. Tuz çıkarma çalışmaları mevsimi gereği sona ermiş. Üretim ve planlama Mühendisi Mehmet Orhan Keleş, uzun uzun anlatıyor bize tuzun serüvenini. Dünyanın en sulak havzası olarak bilinen Tuz Gölü, 260 bin hektardan 130 bin hektara gerilemiş durumda. Göller kurudu, kuşlar küstü coğrafyamıza. 300 km.’yi aşan günübirlik fotoğraf gezimiz, Tuz Gölünde akşamın son ışıklarını fotoğraflayarak sona eriyor. İçimizde bir üzüntü, bir üzüntü…

~ tarafından Hayata Dair Notlar 01/12/2009.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

 
%d blogcu bunu beğendi: