NASIL KONUŞMALI?

 parrotgif1.gif

Türkçenin düzgün, sade ve anlaşılır bir üslûpla konuşulup yazılması gerektiğini bilenlerden sayarım kendimi. Lisanımızı konuşan cümlenin de bu işin farkına varmış olmasını temenni etmişimdir. Detay isteyen konular elbette ki sadece ilgili işi meslek edinmiş kimselere ait olmalı. Ancak bariz lisan hataları, müdahale etmeye gerek duyulur hâle gelmişse elimizden geleni yapmamız kaçınılmaz hâle gelecektir.
Ülkemiz insanının kendi lisanını güzel kullanma, yani Türkçeyi güzel konuşabilme konusunda nasıl bir fakirlik içinde olduğu türlü zeminlerin bahis mevzuudur. Özellikle bazı televizyonların tuhaf, neye yaradığı belirsiz, affetsinler ama pek de seviyesiz programlarında, konuşmacı olarak davet edilmiş bazı zevât da dâhil olmak üzere diğer konukların icrâ eyledikleri tartışmalara bakarak haklı olduğum neticesine ulaşmam hiç de zor olmuyor. Tabii burada ortaya konan tartışma üslûbu hakkında söylenecek sözüm de yoktur. O bir başka facia başlı başına.
Kendi lisanını düzgün kullanma konusunda dibe vurmaya aday hâle gelmiş güzel ülkemin insanlarının sayısında ciddi artışlar olması ne kadar da korkutucudur. Oysa bu çağ, yaşadığımız şu zaman dilimi her sahada ne çok imkânlar sunmuştu bize. Okul ve derslik sayımız artmıştı. Sayıları giderek artan öğretmenlerimiz ülke nüfusuna paralel olarak memleketin değişik coğrafyalarında fedakârlıklarla görev yapmaktaydılar. Ekonomik gelir düzeyimiz – krizlere rağmen – cumhuriyetin ilk yıllarına göre eğitim harcamaları açısından hiç de arzu edilen seviyede olmamasına rağmen idare eder düzeydeydi. İletişim sektöründe birçok ülkeyi geride bırakmıştık. Bütün bunların karşılığı, umumi manada kültürel gelişmelere yozlaşmaya meydan bırakmadan açık olma, kültürümüze sahip çıkmayı ihmal etmeden teknolojinin nimetlerinden yeterli derecede faydalanma, özelde de, hayıflanmamıza sebep olan ‘‘lisanımıza sahip çıkma’’ hususunu yaraşır şekilde kullanmak olmalıydı.
Pek çok Mağazanın, işyerinin, dükkânın tabelalarına bakar mısınız? Esnaf çaycısının camında bile “tea salon” türünden lisana ihanet yazılar görebilirsiniz. Böylece işyerinin camına, tabelasına bunları yazdıranların ana dillerini nasıl konuştuklarını anlamanız kolaylaşmış olacaktır. Sokakta delikanlılar kendilerine has bir lisanın sahibi konumundalar bugün.
Örneklerini yanlarından geçerken duyabilirsiniz.
Tamiri bir hayli zaman alacak bu gidişatın altyapısında hepimiz varız. Öğretmenler, iletişimciler ve ebeveynler başta olmak üzere hepimiz. Bu işe sahip çıkma zarureti vardır. Yetkili ve etkili merciler en azından işyeri adlarıyla ilgili bir takım düzenlemelere gidebilirler.
Bizler çocuklarımızın hatalı konuşma üslubuna zamanında ve bilgimiz nispetince müdahalelerde bulunabiliriz.
Yoksa sizin oğlunuz arkadaşlarıyla “street café”de buluşmaya yahut “chat” yapmaya, “canteen” bilardo salonuna oyun oynamaya, bizim kızımız “happy elite” kuaförüne kendine çeki düzen vermeye, “mistique store”dan “blue jean” satın almaya, annemiz “discount x” marketten hesaplı “fresh cleaner” edinmeye, babamız da Ankara’ya “fast” ve de “air condition”lı bir vasıta ile öyle bir giderler ki , bir daha dönüşleri olmaz.

~ tarafından Hayata Dair Notlar 25/12/2006.

3 Yanıt to “NASIL KONUŞMALI?”

  1. ya ben etkili konuşmak istiorum ama nasıl ki kendimde o etkilemeyi bulamıyorum

  2. Seda; güzel ve düzgün konuşmak ile etkili konuşmak arasında fark var. Yazımda, Türkçenin düzgün konuşulmasının öneminden, Türkçeye musallat edilen yabancı kelimelerin zararlı etkilerinden ve marifetmiş gibi kabullenilmesinin zaman içinde hepimizi değiştirebileceği ihtimalinden söz ediyorum.
    Etkili konuşmaktan kastın “diksiyon” ise, bu konunun uzmanlarına gidip öğrenebilirsin. Kurslar, seminerler yapılıyor.

  3. Bence amaç önemlidir! karşındakini etkilemek istiyorsan duymak istediklerini söylersin. Eyer bir şeyler anlatmak istiyorsan kafandakileri söylersin. Biraz da düşünerek konuşuldumu olay tamamdır.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

 
%d blogcu bunu beğendi: